LÊ QUÝ ĐÔN – TẤM GƯƠNG SÁNG VỀ TINH THẦN HIẾU HỌC, TRỌNG TRI THỨC VÀ KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN CHO ĐẤT NƯỚC
Năm 2026 đánh dấu kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726–2026) – một trong những trí tuệ lớn của dân tộc Việt Nam. Cuộc đời, sự nghiệp và những di sản học thuật mà ông để lại đã trở thành niềm tự hào của nền văn hiến nước nhà, là tấm gương sáng về tinh thần ham học hỏi, say mê nghiên cứu và không ngừng tìm tòi, khám phá tri thức.
Thực hiện Công văn số 3529/SGDĐT-VP ngày 07/8/2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đồng Nai về việc tuyên truyền kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, Trường THCS Trần Hưng Đạo tổ chức tuyên truyền, giới thiệu thân thế, cuộc đời, sự nghiệp và những giá trị di sản của danh nhân đến toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong nhà trường.
1. Lê Quý Đôn – Danh nhân văn hóa, trí tuệ bách khoa của dân tộc Việt Nam
Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726–2026) là một trí thức lớn, có những đóng góp nổi bật trên nhiều lĩnh vực như tư tưởng, triết học, sử học, văn học, địa lý, kinh tế, giáo dục và khảo cứu.
Ông được biết đến là một trí tuệ bách khoa, người có công lớn trong việc hệ thống hóa tri thức, phát triển tư duy khoa học và làm giàu nền văn hiến Việt Nam.
Những đóng góp của Lê Quý Đôn không chỉ thể hiện ở khối lượng tri thức phong phú mà còn ở tinh thần nghiên cứu nghiêm túc, khả năng quan sát, tổng hợp và tư duy sâu sắc. Các công trình của ông là nguồn tư liệu có giá trị, góp phần lưu giữ và phát triển những thành tựu tri thức của dân tộc.
Kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là dịp để chúng ta cùng nhìn lại, trân trọng và tiếp tục phát huy những giá trị tư tưởng, học thuật mà ông đã để lại.
2. Những tác phẩm tiêu biểu – Di sản tri thức quý báu cho hậu thế
Trong cuộc đời nghiên cứu và sáng tác, Lê Quý Đôn đã để lại nhiều tác phẩm có giá trị trên các lĩnh vực khác nhau. Tiêu biểu có:
- Đại Việt thông sử: Tác phẩm về lịch sử Việt Nam, có giá trị tư liệu và học thuật.
- Kiến văn tiểu lục: Ghi chép những kiến thức, tư liệu và hiểu biết trên nhiều lĩnh vực.
- Vân đài loại ngữ: Công trình thể hiện vốn tri thức phong phú và khả năng hệ thống hóa kiến thức.
- Phủ biên tạp lục: Tác phẩm có giá trị về lịch sử, địa lý và những vấn đề liên quan đến vùng đất phía Nam.
- Bắc sứ thông lục: Ghi chép những điều quan sát, tìm hiểu trong chuyến đi sứ phương Bắc.
- Toàn Việt thi lục: Công trình sưu tập thơ văn của các tác giả Việt Nam.
- Quế Đường thi tập: Tập thơ thể hiện tư tưởng và tâm hồn của tác giả.
- Quân thư khảo biện: Tác phẩm nghiên cứu, khảo luận về lĩnh vực quân sự.
Các tác phẩm trên không chỉ có giá trị tư liệu mà còn thể hiện tư duy khoa học, tinh thần khảo cứu và khát vọng tìm hiểu, lưu giữ tri thức của một nhà bác học lớn.
Những di sản ấy vẫn có ý nghĩa đối với việc nghiên cứu lịch sử, văn hóa, giáo dục và góp phần bồi đắp niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay.
3. Những giá trị tư tưởng và nhân cách cần được gìn giữ, phát huy
Điều đáng quý ở danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn không chỉ nằm ở tài năng và những công trình nghiên cứu đồ sộ mà còn ở những giá trị tư tưởng, nhân cách có ý nghĩa lâu dài.
Đó là:
- Lòng yêu nước, thương dân: Luôn hướng đến những giá trị tốt đẹp, gắn tri thức với trách nhiệm đối với đất nước và nhân dân.
- Tinh thần hiếu học: Không ngừng học hỏi, tìm tòi, khám phá và tích lũy tri thức.
- Trọng thực học: Đề cao việc học tập gắn với hiểu biết thực chất, nghiên cứu và vận dụng kiến thức.
- Trọng nhân tài: Coi trọng người có tài năng, trí tuệ và những đóng góp cho xã hội.
- Coi trọng tri thức: Xem tri thức là nền tảng quan trọng để phát triển con người và làm giàu nền văn hóa dân tộc.
Đây chính là những giá trị có ý nghĩa sâu sắc đối với công tác giáo dục hiện nay, đặc biệt trong việc hình thành phẩm chất, năng lực và khát vọng học tập, cống hiến của thế hệ trẻ.
4. Học tập tấm gương Lê Quý Đôn – Động lực để học sinh vươn lên trong học tập
Kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn không chỉ là hoạt động tưởng nhớ, tri ân một bậc hiền tài mà còn là cơ hội để mỗi học sinh nhìn nhận sâu sắc hơn về ý nghĩa của việc học tập và rèn luyện.
Từ tấm gương hiếu học, tinh thần nghiên cứu và khát vọng khám phá tri thức của Lê Quý Đôn, mỗi học sinh Trường THCS Trần Hưng Đạo cần:
- Xây dựng ý thức tự học, chủ động tìm tòi và khám phá kiến thức mới.
- Không ngừng rèn luyện tư duy sáng tạo, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề.
- Biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống.
- Trung thực trong học tập, nghiêm túc trong nghiên cứu và tôn trọng tri thức.
- Tích cực đọc sách, khai thác thư viện và các nguồn học liệu số để mở rộng hiểu biết.
- Nuôi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng.
Nhà trường khuyến khích giáo viên lồng ghép việc tìm hiểu thân thế, sự nghiệp và các tác phẩm của Lê Quý Đôn vào những môn học, hoạt động giáo dục phù hợp; tổ chức các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt chuyên đề, giới thiệu sách, tọa đàm, cuộc thi tìm hiểu nhằm giúp học sinh tiếp cận di sản văn hóa bằng những hình thức sinh động, thiết thực.
Đồng thời, khuyến khích giáo viên và học sinh khai thác học liệu số, thư viện số và các nền tảng số phù hợp để tìm hiểu, nghiên cứu và lan tỏa những giá trị tri thức mà danh nhân để lại.
5. Tiếp nối truyền thống hiếu học – Phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc
Ba thế kỷ đã trôi qua, nhưng những giá trị trong cuộc đời, sự nghiệp và di sản của danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn vẫn còn nguyên ý nghĩa.
Việc tuyên truyền, giáo dục kỷ niệm 300 năm ngày sinh của ông góp phần khơi dậy truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo, lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm trong việc giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa, tri thức của cha ông.
Trường THCS Trần Hưng Đạo mong muốn mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh tích cực hưởng ứng các hoạt động kỷ niệm; chủ động tìm hiểu, nghiên cứu và lan tỏa những giá trị tốt đẹp từ cuộc đời, sự nghiệp của danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.
HỌC TẬP TẤM GƯƠNG LÊ QUÝ ĐÔN – NUÔI DƯỠNG TINH THẦN HIẾU HỌC – TRÂN TRỌNG TRI THỨC – KHƠI DẬY KHÁT VỌNG VƯƠN LÊN!
Trường THCS Trần Hưng Đạo – Tiếp nối truyền thống hiếu học, xây dựng thế hệ học sinh ham học hỏi, sáng tạo và có trách nhiệm với quê hương, đất nước.
Trân trong, BGH.

